Masaki Kobayashi‘nin Harakiri‘si, samuray geleneğinin görkemli görünüşünün ardındaki ikiyüzlülüğü açığa çıkaran, hem görsel hem de düşünsel açıdan olağanüstü bir film.
Kobayashi’nin hedefinde samuray onurunun kendisinden çok, bu onuru kendi çıkarları doğrultusunda yorumlayan ve insan hayatının üzerinde tutan kurumsal otorite var. Hanshirō için onur bir vicdan meselesiyken, Iyi Hanesi için korunması gereken bir itibardan ibaret. Böylece hukuk ile adaletin, kurallara bağlılık ile ahlakın her zaman aynı anlama gelmediğini görüyoruz.
Filmin görsel dili de bu çatışmanın ayrılmaz bir parçası. Kusursuz simetriler, geometrik kadrajlar ve mimarinin katı düzeni, bireyi kuşatan otoritenin görsel karşılığına dönüşüyor. Başlangıçta ihtişam ve disiplin olarak gördüğümüz mekan, hikâye ilerledikçe bambaşka bir anlam kazanıyor.
Ancak filmin asıl sarsıcı yanı finalinde. Yaşanan bütün trajedinin ardından salon eski düzenine kavuşuyor, resmi kayıtlar yeniden yazılıyor ve hiçbir şey olmamış gibi hayat devam ediyor. İktidar yalnızca insanları ortadan kaldırmakla kalmayıp, onların hikâyelerini de siliyor.
Harakiri bize rahatsız edici bir gerçeği hatırlatır: Bir düzenin ayakta kalması, onun haklı olduğunun değil, kendi hikâyesini kabul ettirecek güce sahip olduğunun kanıtı olabilir.
- yüzyıl Japonya’sında geçen bu hikâyenin günümüz dünyasına, hatta yaşadığımız topluma bu kadar tanıdık gelmesi de filmin zamansızlığının en güçlü göstergesi olsa gerek.
Not: 2011 yılında Takashi Miike bu filmi yeniden yorumladı. İlki kadar etkileyici olmasa da yine de güzel bir film. Kobayashi’nin filmindeki sistem eleştirisi Miike’de yumuşamış, kişisel dramlar ön plana çıkmış.
isterseniz film hakkındaki düşüncelerinizi yazabilirsiniz